ChatGPT, Perplexity ve Gemini kaynaklarını nasıl seçiyor?

Aynı soruyu ChatGPT, Perplexity ve Gemini'ye sorun. Üç farklı cevap, üç farklı kaynak listesi alırsınız. Bu bir hata değil — üçü farklı çalışıyor.

"Yapay zeka aramada nasıl görünürüm" sorusunun tek bir cevabı yok, çünkü tek bir yapay zeka arama yok. Her sistemin kaynak seçme mantığı ayrı. Hangisine oynadığınızı bilmeden yapılan optimizasyon, körlemesine atış olur.

Perplexity: arama motoru gibi davranır

Perplexity, sorunuzu alır, bir arama yapar, dönen sayfaları okur ve cevabını onlardan kurar. Kaynakları numaralandırıp gösterir.

Yani kaynak seçimi büyük ölçüde arama sıralamasına bağlı. İlk 10 sonuçta değilseniz Perplexity'nin sizi bulma ihtimali düşüktür.

İyi haber: yapacağınız iş bildiğiniz iş. Sıralama, güncellik, okunabilir HTML.

Perplexity güncelliğe de belirgin biçimde daha duyarlı. Aynı konudaki iki sayfadan yeni tarihli olanı tercih etme eğilimi diğerlerine göre daha güçlü — 2 yıllık bir rehberle 2 aylık bir rehber yarışırsa ikincisi öne çıkıyor.

ChatGPT: iki ayrı mod

Burada karışıklık çıkıyor, çünkü ChatGPT tek bir şey değil.

Arama açıkken canlı web'e çıkar, kaynak gösterir, davranışı Perplexity'ye benzer. Bing indeksinden beslenir — Bing'de görünmüyorsanız bu modda da görünmezsiniz.

Türkiye'de çoğu site Bing'i tamamen ihmal ediyor, dolayısıyla burada gerçek bir boşluk var. Bing Webmaster Tools'a kaydolmak 30 dakikalık bir iş.

Arama kapalıyken model yalnızca eğitim verisinden cevap verir. Kaynak göstermez, tarih bilgisi eskidir, markanızı ya "bilir" ya bilmez. Burada tek bir sayfa optimizasyonuyla yapabileceğiniz bir şey yok; bilinirlik uzun vadede, çok sayıda kaynakta anılarak oluşur.

Bu ikisini karıştırmak yaygın bir hata.

"ChatGPT beni tanımıyor" diyen çoğu kişi ikinci modu test ediyor. Oradaki sonuç bu ayın SEO çalışmasıyla değişmez; 6-12 aylık bir bilinirlik meselesidir.

Gemini ve AI Overviews: Google'ın kendi bahçesi

Gemini ve Google arama sonuçlarındaki AI Overviews, Google'ın kendi indeksinden besleniyor. Yani klasik Google SEO'nuz doğrudan buraya çalışıyor.

Farklı olan taraf: AI Overviews kaynak seçerken ilk sıradaki sayfayı seçmek zorunda değil. Sık sık 3. veya 7. sıradaki bir sayfadan alıntı yapar, çünkü aradığı şey "en iyi sayfa" değil, "sorulan alt soruya en net cevap veren paragraf".

Küçük siteler için gerçek bir fırsat bu. Otorite yarışını kazanamadığınız bir konuda, net bir alt soruya doğrudan cevap vererek alıntılanabilirsiniz.

Bir de Google-Extended ayrımı var: robots.txt içinde bunu kapatmak Gemini'yi etkiler, klasik arama sıralamanızı etkilemez. İkisi ayrı anahtar.

Claude: sessiz ama ciddi

Claude'un tarayıcısı ClaudeBot. Türkiye'de kullanıcı sayısı diğerlerinden az; buna karşılık kullanıcı profili teknik ve karar verici ağırlıklı.

B2B iş yapıyorsanız hacim küçük diye göz ardı etmeyin.

Erişim tarafında yapılacak şey diğerleriyle aynı: robots.txt'te engellemeyin, içeriğinizi sunucudan gönderin.

Peki ortak payda ne?

Dördü de şu üçünde birleşiyor:

Sayfayı okuyabilmeli. JavaScript'le gelen metin çoğu için görünmez.
Ne olduğunuzu anlayabilmeli. Organization ve içerik şeması bunu tahmine bırakmaz.
Alıntılayacak bir paragraf bulabilmeli. Bağlamdan koparıldığında anlamını koruyan net bölümler.

Bu üçü yapılmadan platform bazlı ince ayar yapmak, temeli atmadan çatıyı düşünmek olur.

Hangisine öncelik vermeli?

Durumunuz	Önce şuna bakın
Google'da zaten iyi sıradasınız	AI Overviews — alt sorulara net cevaplar ekleyin
Bing'i hiç düşünmediniz	ChatGPT arama modu — Bing Webmaster'a kaydolun
Güncel/haber içeriği üretiyorsunuz	Perplexity — güncellik sinyaliniz güçlü
B2B / teknik ürün	Claude ve ChatGPT — erişimi açık tutun
Marka yeni, hiçbiri tanımıyor	Hiçbiri değil: önce üçüncü taraflarda anılın

Sık sorulan sorular

Hepsi için ayrı içerik mi üretmeliyim?

Hayır. Farklar kaynak seçiminde, içerik tercihinde değil. Aynı iyi yazılmış sayfa dördünde de işe yarar. Ayrışan kısım teknik erişim (hangi botu açtınız) ve hangi arama indeksinde bulunduğunuz.

Bing'e kaydolmak gerçekten fark eder mi?

ChatGPT'nin arama modu için evet, doğrudan. Türkiye'de Bing'in kendi arama payı küçük olduğu için çoğu kişi ihmal ediyor; ama o indeks artık başka bir ürünü besliyor. Maliyeti yarım saat, alternatif maliyeti yüksek.

Bir modelde görünüp diğerinde görünmemek normal mi?

Tamamen normal. Farklı indeks, farklı güncellik penceresi, farklı seçim mantığı. Endişe edilecek durum, hiçbirinde görünmemektir — o zaman sorun platformda değil sitededir.

Bunu düzenli olarak nasıl takip ederim?

Sektörünüzle ilgili beş-on soruyu belirleyin, ayda bir aynı soruları farklı modellere sorun, markanızın geçtiği cevapları sayın. İlkel görünür ama işe yarar; önemli olan aynı soruları aynı biçimde sormak, böylece aradaki değişimi görebilirsiniz.

Devamı: Dört botun sitenize erişip erişemediğini robots.txt AI erişim kontrolü ile tek ekranda görebilirsiniz.