Görsel alt metni kontrolü: eksik alt etiketlerini tek seferde bulun
Alt metni neden sadece erişilebilirlik değil, yapay zeka görünürlüğü meselesidir? İyi alt metni nasıl yazılır, dekoratif görseller nasıl işaretlenir ve eksikler nasıl tespit edilir?
Alt metni (alt) uzun süre yalnızca bir erişilebilirlik gereği sayıldı. Bugün ayrıca şu anlama geliyor: görselinizde ne olduğunu makineye söyleyen tek cümle. Yazmazsanız, o görsel makine için boş bir kutudur.
Alt metni tam olarak ne işe yarar?
- Ekran okuyucular görme engelli kullanıcılara bu metni okur.
- Görsel arama büyük ölçüde alt metnine ve çevresindeki içeriğe dayanır.
- Yapay zeka motorları sayfanın konusunu anlarken alt metinlerini de bağlam olarak kullanır.
- Görsel yüklenemediğinde kullanıcı en azından ne olduğunu okur.
İyi alt metni nasıl yazılır?
Üç ilke yeterlidir:
- Betimleyin, etiketlemeyin. "grafik1.png" değil, "2026 ilk çeyrekte organik trafiğin aylık değişimi".
- Kısa tutun. 5-15 kelime çoğu görsel için yeterlidir. Uzun anlatım gerekiyorsa onu sayfa metnine yazın.
- Anahtar kelime doldurmayın. Alt metni bir sıralama kutusu değildir; doğal cümle yazın.
Dekoratif görseller: doğru cevap boş alt
Ayırıcı çizgiler, dekoratif desenler, arka plan süsleri gibi bilgi taşımayan görsellerde doğru davranış alt="" yazmaktır. Bu, ekran okuyucuya "burayı atla" der. alt özniteliğini tamamen silmek ise yanlıştır: o zaman okuyucu dosya adını okumaya çalışır.
<!-- bilgi taşıyan görsel -->
<img src="/urun.jpg" alt="Mavi kapaklı 500 ml termos, kapağı açık hâlde">
<!-- dekoratif görsel -->
<img src="/desen.svg" alt="" aria-hidden="true">
Eksikleri nasıl bulursunuz?
Elle kontrol küçük sitelerde mümkündür ama 50 görselli bir sayfada pratik değildir. Görsel Alt Metni Kontrolcüsü sayfadaki tüm <img> etiketlerini çıkarır ve üçe ayırır: alt dolu, alt boş (dekoratif), alt hiç yok. Yüzde hesabında dekoratif olanları paydadan düşer — aksi hâlde doğru işaretlenmiş bir sayfa haksız yere düşük puan alırdı.
Araç ayrıca data-src, data-lazy-src gibi lazy-load yöntemleriyle yüklenen görselleri de sayar. Bu önemlidir: birçok basit kontrol aracı bunları atlar ve haber sitelerinde "20 görsel" gibi gerçek dışı düşük sayılar raporlar.
Sık sorulan sorular
Alt metni sıralamayı doğrudan etkiler mi?
Sayfa sıralamasında etkisi dolaylıdır; görsel aramada ise doğrudan belirleyicidir. Ayrıca erişilebilirlik açısından hukuki/etik bir gerekliliktir.
Aynı görsel birden fazla sayfada, alt metni farklı olabilir mi?
Evet ve olmalıdır. Alt metni görselin o bağlamdaki anlamını anlatır; aynı grafik farklı yazılarda farklı yönüyle önemli olabilir.
Dosya adı önemli mi?
Evet, ikincil bir sinyaldir. IMG_2931.jpg yerine termos-500ml-mavi.jpg yazmak hem görsel aramaya hem de bakım kolaylığına yarar.
Yapay zekaya alt metni yazdırabilir miyim?
Taslak için evet, ama gözden geçirin. Model görselde olmayan ayrıntılar uydurabilir; yanlış bir alt metni, eksik olandan daha zararlıdır.
Adım adım kontrol listesi
- Görselleri listeleyin. Sayfadaki tüm
<img>etiketlerini çıkarın; lazy-load ile yüklenenleri unutmayın. - Üç gruba ayırın. Alt dolu / alt boş (dekoratif) / alt hiç yok. Yalnızca üçüncü grup gerçek eksiktir.
- Bilgi taşıyanları önceliklendirin. Ürün fotoğrafı, grafik, ekran görüntüsü — önce bunları yazın.
- Dekoratifleri işaretleyin.
alt=""ekleyin; özniteliği silmeyin. - Dosya adlarını düzeltin. Yeni yüklemelerde anlamlı ad kullanın.
- Ekran okuyucuyla dinleyin. Mümkünse bir kez dinleyin; kulakla fark edilen tuhaflık gözle fark edilmez.
İyi ve kötü alt metni örnekleri
| Kötü | İyi |
|---|---|
alt="resim" | alt="Paslanmaz çelik endüstriyel soğutma ünitesi" |
alt="seo ajansı istanbul seo uzmanı" | alt="Aylık organik trafik değişimini gösteren çizgi grafik" |
alt="IMG_4821" | alt="Atölyede montaj yapan iki teknisyen" |
Ne sıklıkla kontrol etmelisiniz?
Toplu içerik girişlerinden sonra. Özellikle e-ticarette ürün aktarımı (import) sırasında alt metinleri çoğu zaman boş kalır; 500 ürünlük bir katalogda bu tek seferde kapatılabilecek büyük bir açıktır.
Devamı: Görselleriniz tamamsa, paylaşım kartınızı kontrol edin — og:image eksikse bağlantınız görselsiz paylaşılıyor olabilir.
Yorumlar
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.
Yorum yapmak için giriş yapın.