JSON-LD ile yapılandırılmış veri: markanızı yapay zekaya tanıtın

Bir yapay zeka modeli sayfanızı okuduğunda, "bu şirketin adı ne, ne iş yapıyor, nerede?" sorularını metinden çıkarmaya çalışır. Yapılandırılmış veri, bu tahmin işini ortadan kaldırır: bilgiyi doğrudan makine okuyabilir biçimde verirsiniz.

JSON-LD nedir?

Sayfanızın <head> bölümüne eklenen, kullanıcıya görünmeyen bir veri bloğudur. Schema.org sözlüğünü kullanır ve şöyle görünür:

<script type="application/ld+json">
{
  "@context": "https://schema.org",
  "@type": "Organization",
  "name": "Örnek Belgelendirme A.Ş.",
  "url": "https://ornek.com/",
  "logo": "https://ornek.com/logo.png",
  "description": "CE belgelendirme ve ürün test hizmetleri.",
  "sameAs": [
    "https://www.linkedin.com/company/ornek",
    "https://www.instagram.com/ornek"
  ]
}
</script>

Öncelik sırasıyla eklemeniz gereken şemalar

Organization — kimlik

Markanızın adı, logosu, açıklaması ve sosyal profilleri. sameAs alanı özellikle önemlidir: modelin sizi başka kaynaklardaki aynı markayla eşleştirmesini sağlar.

WebSite — site kimliği

Sitenin adını ve varsa iç arama adresini tanımlar. Kısa ama etkili bir eklemedir.

FAQPage — alıntılanmaya en açık format

Soru-cevap yapısı, üretken arama motorlarının doğrudan kullanabileceği en uygun biçimdir. Sitenizde bir SSS bölümü varsa mutlaka şemalandırın.

{
  "@context": "https://schema.org",
  "@type": "FAQPage",
  "mainEntity": [{
    "@type": "Question",
    "name": "CE belgelendirme süreci ne kadar sürer?",
    "acceptedAnswer": {
      "@type": "Answer",
      "text": "Ürün grubuna göre değişmekle birlikte tipik süre 4 ila 8 haftadır."
    }
  }]
}

Article / BlogPosting — içerik

Blog yazılarınızda yazar, yayın tarihi ve başlık bilgisini tanımlar. Güncellik sinyali vermek açısından dateModified alanını ihmal etmeyin.

Sık yapılan hatalar

• Bozuk JSON. Tek bir eksik virgül tüm bloğu geçersiz kılar. Geçersiz şema, hiç şema olmamasından daha kötü bir sinyal olabilir.
• Sayfada olmayan bilgiyi şemaya yazmak. Şema, sayfadaki içeriği tanımlamalı; onunla çelişmemelidir.
• Şemayı JavaScript ile eklemek. Çoğu yapay zeka botu JavaScript çalıştırmaz; sunucudan gelen HTML'de yer almalıdır.
• Logo adresinin erişilemez olması. Şemadaki her adresin gerçekten açılabildiğini kontrol edin.

Nasıl doğrularsınız?

Schema.org'un kendi doğrulayıcısı (validator.schema.org) sözdizimi hatalarını yakalar. Ancak asıl kontrol şudur: sayfanızın kaynak kodunu görüntüleyin ve JSON-LD bloğunun JavaScript çalışmadan da orada olduğunu gözle doğrulayın.

Hangi tipten başlamalı?

Her sayfaya her şeyi işaretlemeye çalışmak yaygın bir hatadır. Sıra şudur:

1. Organization — tüm sitede, tek bir yerde. Markanızın adı, logosu, adresi ve sosyal hesapları. Bu, "siz kimsiniz" sorusunun makine tarafından okunabilir cevabıdır.
2. WebSite — site adı ve arama işlevi.
3. Article / BlogPosting — her yazı sayfasında.
4. Product / Service — satış yapıyorsanız.
5. FAQPage — gerçek bir SSS bölümünüz varsa.

İlk ikisi bir kez kurulur ve sonsuza dek çalışır; en yüksek getirili adım budur.

En sık yapılan üç hata

• Sayfada olmayan bilgiyi işaretlemek. Şemadaki fiyat, ekrandaki fiyattan farklıysa bu bir uyumsuzluktur ve yaptırım sebebidir.
• Her sayfaya aynı şemayı basmak. Ürün sayfasında Article şeması, sayfanın ne olduğunu yanlış anlatır.
• Bozuk JSON. Tek bir fazla virgül bloğun tamamını geçersiz kılar; bu durumda şema hiç yok sayılır.

Sık sorulan sorular

JSON-LD mi, mikro veri mi kullanmalıyım?

JSON-LD. Google'ın açıkça önerdiği biçimdir ve HTML'inizden bağımsız durduğu için tasarım değişikliklerinde bozulmaz. Mikro veri, işaretlemeyi etiketlerin içine gömdüğü için her tema güncellemesinde kırılma riski taşır.

Şema eklersem sıralamam yükselir mi?

Doğrudan bir sıralama sinyali değildir. Yaptığı şey, sayfanızın ne hakkında olduğunu tahmine bırakmamaktır. Etkisi zengin sonuçlar (yıldız, fiyat, SSS açılır kutuları) ve yapay zeka cevaplarında doğru anılma olarak görünür.

Birden fazla JSON-LD bloğu olabilir mi?

Evet, sorun değil. Ayrı bloklar hâlinde yazmak, hepsini tek bir devasa blokta birleştirmeye göre daha okunaklı ve bakımı kolaydır.

Eklentim zaten şema üretiyor, yine de kontrol etmeli miyim?

Kesinlikle. Eklentiler çoğu zaman eksik alanlarla (logo yok, sameAs yok) üretir ve bir tema güncellemesinde sessizce bozulabilir. Ürettiğini varsaymak ile ürettiğini görmek farklı şeylerdir.