Yapay zeka markanızı yanlış tanıtıyorsa ne yaparsınız?

ChatGPT'ye markanızı sorun. Kapalı bir hizmeti hâlâ veriyormuş gibi anlatabilir, yanlış şehirde gösterebilir, hatta rakibinizin özelliğini size mal edebilir. Bunun bir "düzeltme talebi" formu yok.

Bunu son 6 ayda birden fazla müşteride gördük. Şikayet edilecek bir merci olmadığı için çoğu işletme ne yapacağını bilemiyor.

Yapılabilecek şeyler var. Ama önce yanlışın nereden geldiğini anlamak gerekiyor, çünkü çözüm ona göre değişiyor.

Üç farklı yanlış, üç farklı sebep

1. Eski bilgi

Model eğitim verisinden konuşuyor ve o veri 1-2 yıl öncesine ait olabilir. Kapattığınız şube, bıraktığınız hizmet, 2024'te değiştirdiğiniz fiyat orada donmuş duruyor.

Bu en yaygın ve en çözülebilir olanı.

2. Karıştırma

Benzer isimli başka bir işletmeyle karıştırılıyorsunuz.

Türkiye'de özellikle sık görülüyor: aynı ticari unvanla onlarca firma kayıtlı olabiliyor ve model hangisinin hangisi olduğunu ayırt edemiyor.

3. Uydurma

Model hiç var olmayan bir bilgiyi üretiyor: vermediğiniz bir hizmeti size atfediyor, almadığınız bir ödülden söz ediyor.

Bunun kaynağı çoğu zaman hiçbir yerde yoktur. Model boşluğu doldurmuştur.

Ne yapılabilir?

Kaynağı düzeltin, cevabı değil

Modele doğrudan müdahale edemezsiniz. Beslendiği kaynakları düzeltebilirsiniz.

Sırayla:

1. Kendi sitenizde net bir sayfa açın. "Hangi hizmetleri veriyoruz, hangilerini vermiyoruz" başlığıyla. Kapattığınız hizmeti açıkça yazın: "X hizmetini 2025'te sonlandırdık." Bu cümle, düzeltmenin en güçlü hâlidir çünkü bir soruya doğrudan cevap verir.
2. Organization şemasını doldurun. Resmî ad, adres, kuruluş yılı, sameAs ile doğrulanmış profiller. Karıştırma sorununun en iyi panzehiri budur: markanızı benzersiz biçimde tanımlarsınız.
3. Üçüncü taraflardaki bilgiyi güncelleyin. İşletme profilleri, meslek odası kayıtları, sektörel dizinler, Wikipedia benzeri kaynaklar, basın bültenleri. Model bunları da okur ve çoğu zaman kendi sitenizden daha çok güvenir.
4. Eski içeriğinizi düzeltin veya kaldırın. Kapattığınız hizmetin sayfası hâlâ yayındaysa, model haklı olarak onu okur. Sayfayı kaldırmayın; başına "Bu hizmet artık verilmemektedir" notu koyun ve alternatife yönlendirin.

Doğrudan bildirim kanalları

Sınırlı ama var. ChatGPT'de cevabın altındaki başparmak-aşağı simgesiyle geri bildirim bırakabilir, açıklama alanına doğru bilgiyi yazabilirsiniz. Perplexity'de benzer bir geri bildirim bulunur. Google, AI Overviews için "geri bildirim gönder" bağlantısı sunar.

Bunların tek tek etkisi belirsiz ve hızlı sonuç beklemeyin. Yine de bir dakikalık iş; özellikle ciddi bir yanlışta yapmaya değer.

Ciddi durumlar

Yanlış bilgi itibar zedeleyici ya da ticari zarar veriyorsa (örneğin kapanmış gösterilmek, hiç almadığınız bir cezayla anılmak), platformların kurumsal iletişim kanallarına yazılı başvuru yolu var. Bu, hukuki bir süreç değil ama kayıt altına alınmış bir bildirim olur ve gerektiğinde dayanak oluşturur.

Ne kadar sürede düzelir?

Dürüst cevap: değişir.

Arama modunda çalışan sistemlerde (Perplexity, ChatGPT'nin arama açık hâli, AI Overviews) kaynağı düzelttiğinizde etki 2-6 hafta içinde görülür; canlı indeksten okuyorlar.

Eğitim verisinden konuşan modellerde bir sonraki model güncellemesini beklemek gerekir. Bu aylar sürebilir ve ne zaman olacağını kimse söyleyemez.

Bu ikisini ayırt etmek önemli: aynı yanlış, bir arayüzde iki haftada düzelirken diğerinde bir yıl kalabilir. Bu bir başarısızlık değil, sistemin doğası.

Önleyici taraf

Yanlış bilginin en büyük sebebi, doğru bilginin makine tarafından okunabilir biçimde hiçbir yerde durmaması. Model boşluk bulduğunda dolduruyor — ve doldurduğu şey sizin adınıza konuşuyor.

Bu yüzden en etkili koruma, temel gerçeklerinizin net biçimde yazılı olması: ne yaptığınız, nerede olduğunuz, ne zaman kurulduğunuz, ne yapmadığınız. Sıkıcı bir "Hakkımızda" sayfası, en iyi savunmadır.

Sık sorulan sorular

Modele "bu bilgi yanlış" diye yazsam, düzeltir mi?

O sohbetin içinde düzeltir, ama başka bir kullanıcının sohbetini etkilemez. Konuşma geçmişi kalıcı bir bilgi kaynağı değildir. Kalıcı düzeltme yalnızca kaynak tarafından gelir.

Rakibim hakkında yanlış bilgi çıkıyor, kullanabilir miyim?

Kullanmayın. Yapay zeka çıktısına dayanarak karşılaştırma iddiası yayımlamak, yanlış çıktığında sizi zor durumda bırakır — ve o çıktı yarın değişebilir. Kendi doğrunuzu göstermek, başkasının yanlışını kullanmaktan hem güvenli hem etkili.

Hiç anılmamak mı kötü, yanlış anılmak mı?

Duruma göre. Zararsız bir yanlış (eski fiyat) anılmamaktan iyidir; en azından markanız cevaba giriyor ve düzeltilebilir bir sorun var. İtibar zedeleyici bir yanlış ise anılmamaktan kötüdür ve öncelikli olarak ele alınmalıdır.

Bunu düzenli kontrol etmenin bir yolu var mı?

Markanızla ilgili beş temel soruyu belirleyin ("X ne iş yapar", "X nerede", "X güvenilir mi", "X'in fiyatları", "X alternatifleri") ve üç ayda bir farklı modellere sorun. Cevapları bir yere kaydedin. Yanlışı fark etmenin tek yolu, bakmak.

Devamı: Markanızın kim olduğunu makinelere net anlatmanın ilk adımı Organization şemasıdır — şema doğrulayıcı ile sizde eksiksiz mi bakın.